Ακαδημία Αθηνών

 

 

Η παλιά ιστορικη ατμοκίνητη φάμπρικα – ελαιοτριβείο στον Αγ. Κωνσταντίνο Γουβών

Την παλιά ατμοκίνητη φάμπρικα – ελαιοτριβείο στο λιμανάκι του Αγ. Κωνσταντίνου στις Γούβες, το  δημιούργησε στο τέλος του προπερασμένου αιώνα ο Γουβιανός Νικόλαος Καστρινάκης, εκλεγμένος το 1900, βουλευτής της Κρητικής Πολιτείας και μεγαλύτερος αλευροβιομήχανος της Κρήτης, για να αλέθουν εκεί τις ελιές τους οι Γουβιανοί και άλλοι κοντοχωριανοί.

Ένας άλλος λόγος που δημιούργησε εκεί  στο Γουβιανό λιμανάκι του Αγ. Κωνσταντίνου αυτήν την φάμπρικα ήταν ότι εκείνα τα χρόνια όσο λάδι έβγανε ένα τσουβάλι ελιές το ίδιο λάδι έβγανε και ένα τσουβάλι πυρήνα. Αυτή όμως η πυρήνα δεν ήταν δυνατόν να την μεταφέρουν με τα κάρα στην χώρα, στο Μεγάλο Κάστρο, στο πυρηνελαιουργείο «Αθηνά» του Αλεπουδέλη Βασιλάκη Λιαπάκη Ταλιάνη.

Οι λόγοι που δεν ήταν δυνατόν να κουβαλούν τις πυρήνες με τα κάρα στο πυρηνελαιουργείο «Αθηνά» ήταν  το Κακό Όρος, που εκεί ο Εθνικός χωματόδρομος ή Βασιλικός δρόμος ήταν στρατουλάκι κακοτράχαλο και δεν ήταν δυνατόν να κουβαλούν με τα κάρα τις πυρήνες στο «Αθηνά».

Και άλλοι λόγοι που έφτιαξε ο αείμνηστος Γουβιανός Νικόλαος Καστρινάκης  αυτή τη φάμπρικα στο Λιμανάκι του Αγ. Κωνσταντίνου ήταν για να κουβαλεί τις πυρήνες με τα καϊκια με τα πανιά στο «Αθηνά».

 

 Ο Νικόλαος Αντ. Καστρινάκης, γουβιανός εκλεγμένος βουλευτής της Κρητικής Πολιτείας, 1900 και δεξιά στο πρόχειρο ζωγραφισμένο σκίτσο του Βαγγέλη Μπαριτάκη φαίνεται το λιμανάκι του Αγ. Κωνσταντίνου και το γουβιανό ατμοκίνητο ελαιοτριβείο

 

 

Δεν μπορώ να μην γράψω ότι κοντά σε αυτήν την φάμπρικα υπήρχαν μαγατσέδες – αποθήκες που οι Γουβιανοί έβαναν μέσα τις ελιές που κουβαλούσαν εκεί με τους γαϊδάρους για να τις αλέσουν. Μέσα σε αυτούς τους μαγατσέδες έβαναν χαρούπια, λάδια, δημητριακά, κηπευτικά και άλλα προς πώληση στη χώρα ή σε κυκλαδίτικα νησιά.

Τις αρχές του περασμένου αιώνα που ο Γουβιανός Νικόλαος Καστρινάκης δημιούργησε στην χώρα τους μεγαλύτερους αλευρόμυλους της Κρήτης, γι’ αυτό πούλησε αυτή τη φάμπρικα στην εταιρία Λιαπάκης Σταυρουλάκης. Το 1925 πρωτο έφτιαξαν το χωματένιο αυτοκινητόδρομο από την Σητεία στα Χανιά. Αμέσως ήταν δυνατόν να κουβαλούνε  με τα κάρα την πυρήνα από τις Γούβες στο πυρηνελαιουργείο «Αθηνά». Γι’ αυτό αμέσως η εταιρεία Λιαπάκη – Σταυρουλάκη μετέφερε αυτό το ελαιοτριβείο από τον Αγ. Κωνσταντίνο στις Γούβες.

Σε αυτό το ελαιοτριβείο υπήρχαν τα χρόνια εκείνα σύγχρονες τεχνολογικές και βιομηχανικές ιδιαιτερότητες. Εκτός από την ατμομηχανή που έδινε κίνηση στο εργοστάσιο, υπήρχαν και πολλά δωματιάκια που έβαναν μέσα οι ελαιοπαραγωγοί τις ελιές τους. Σε αυτό το ελαιουργείο υπήρχε μια πολύ ψηλή καμινάδα που έβγανε πάνω από τα σπίθια τα καυσαέρια και τους καπνούς .

Το πιο απολαυστικό όμως ήταν η ατμοκίνητη σειρήνα που την έπαιζαν κάθε που έπιαναν οι βαμρικάρηδες δουλειά γιατί δεν είχαν ρολόγια. Αυτό το ελαιοτριβείο το αγόρασαν την δεκαετία του 1970 από τον Μανώλη Λιαπάκη, οι Γουβιανοί Γιώργης και Δημήτρης Καπετανάκης.

Αυτό το γουβιανό ελαιοτριβείο είναι το μεγαλύτερο παραδοσιακό κτίριο των Γουβών που έχει την μεγαλύτερη τεχνολογική και βιομηχανική σημασία στις Γούβες για να μας διδάσκει. Τέλος, ευχαριστώ τους τελευταίους Γουβιανούς ιδιοκτήτες αυτού του ελαιοτριβείου Γιώργη και Δημήτρη Καπετανάκη που έκαναν απλόχερα δώρα από αυτό το ελαιοτριβείο στο Λαογραφικό Μουσείο Γουβών.

Επιπρόσθετα γράφω ότι ο ιδιοκτήτης αυτού του ελαιοτριβείου, ο Λιαπάκης, μετά την Γερμανική Κατοχή, έχτισε απέναντι από το ελαιοτριβείο έναν μηχανοκίνητο αλευρόμυλο. Εκεί είχε φέρει τον έμπιστο και καλό άνθρωπο, τον Μικρασιάτη μυλωνά, Μαστροσήφη Ιωσηφίδη, που έμενε με την οικογένειά του στον πρώτο όροφο αυτού του αλευρόμυλου.

Ο Μαστροσήφης πάντα καλοσυνάτος άλεθε τα αλέσματα των Γουβιανών και πολλών άλλων από τα γύρω χωριά.

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 18/12/2021)

 

 

Ένα δελφινο-όνειρο στη λίμνη του Αγίου Νικολάου

Πριν από λίγες μέρες, είδα ένα όνειρο, ότι βρέθηκα με μια παρέα σε μια πολιτιστική εκδήλωση στην λίμνη του Αγ. Νικολάου. Εκει, σε αυτή την παρέα του ονείρου που καθόμαστε, πετιόνταν δελφίνια πάνω από τα νερά. Μετά, έχασα αυτό το όνειρο.

Το πρωί που ξύπνησα θυμόμουν αυτό το όνειρο και είπα στον εαυτό μου, μα γιατί αυτά τα δελφίνια στην Λίμνη να μην πετιόταν πάνω από τα νερά στην πραγματικότητα; Γι’ αυτό αποφάσισα να γράψω και να δημοσιεύσω αυτό το άρθρο για τα δελφίνια και την λατρευτική και συμβολική τους αξία στην Κρήτη.

Από τους προμινωικούς χρόνους μέχρι τις μέρες μας. Μα εγω έχω δικαίωμα από τον Θεό και από τους ελληνικούς νόμους να προτείνω στους πάντες ότι στην Κρήτη πρέπει να φτιάξομαι ειδικά δελφινολιμανάκια – ενυδρεία που να συγκοινωνούν με την θάλασσα. Που στην συνέχεια να βάλομε μέσα πανέξυπνα δελφίνια και φιλικά προς τα παιδιά και τους μεγάλους.

Επειδή όμως στην Κρήτη και στην Ελλάδα μας δέρνει η παγκόσμια οικονομική κρίση και άλλα δεινά μάλλον δεν υπάρχουν διαθέσιμα χρήματα να φτιάξουμε στην Κρήτη δελφινο – λιμανάκια – ενυδρεία.

Αυτό όμως που δεν πρέπει να ξεχνούμε είναι ότι η λίμνη του Αγίου Νικολάου είναι πανέτοιμη να δεχθεί τα Κρητικο – Μινωικά δελφίνια που θα είναι παιδικά πολιτιστικά και τουριστικά αξιοθέατα στο Δήμο Αγίου Νικολάου για όλους τους Έλληνες και ξένους.

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 15/10/2021)

Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε

ΣΤΙΣ ΓΟΥΒΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Ή ΣΤΡΑΒΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΙΑΛΟΣ Ή ΣΤΡΑΒΑ ΑΡΜΕΝΙΖΟΥΜΕ

Σε όλους τους τόπους πάντοτε γίνονται στραβά και παράλογα πράγματα που άλλες φορές διορθώνονται και άλλες φορές δεν διορθώνονται. Έτσι και στις Γούβες του Δήμου Χερσονήσου γίνονται στραβά και παράλογα πράγματα που πρέπει να τα διορθώνουμε. Γιατί αν αυτά τα παράλογα πράγματα δεν τα διορθώνουμε έχουμε όλοι ευθύνες άλλοι ελάχιστες και άλλοι μεγάλες. Ένα τέτοιο στραβό πρόβλημα έχουν δημιουργήσει στις Γούβες. Πριν 15 χρόνια περίπου κάποια υπηρεσία του Δήμου Χερσονήσου φύτεψε δίπλα από τα δυτικά θεμέλια του πρώην Δημαρχείου Γουβών δύο δέντρα βίκους ή ξεθεμελιωτές που τώρα έχουν φράξει ολοκληρωτικά όλη την πρόσοψη αυτού του πρώην ιστορικού δημαρχείου Γουβών. Το πιο αισχρό όμως είναι ότι αυτά τα δημοτικά δέντρα η ξεθεμελιωτές έχουν σκεπάσει ολόκληρη την όμορφη ταμπέλα που γράφει Δημαρχείο Γουβών και μια μικρότερη ταμπέλα που γράφει Αίθουσα Μιχάλη Βασιλάκη που <<δεν πρόκειται>> να τις ξαναβλέπουμε μόνο σε παλιές φωτογραφίες και στα όνειρα μας.

Ένα άλλο παράνομο και αντικανονικό πρόβλημα συμβαίνει λίγες δεκαετίες στην διακλάδωση Γουβών. Απέναντι από την Παγκρήτια τράπεζα υπάρχουν δύο παράνομες μεγάλες οδικές κρατικές ταμπέλες που η μία γράφει “Κάτω Γούβες’’ και έχει στη μέση μία κόκκινη διαγώνια φαρδιά γραμμή που εξηγεί ότι από την διακλάδωση Γουβών μέχρι την Βάση <<είναι Γούρνες>>. Έτσι αυτές οι δύο παράνομες κρατικές ταμπέλες κόβουν σαν δίκοπα μαχαίρια της κάτω Γούβες στα δύο. Που καθοδηγούν τα πολλά εκατομμύρια Έλληνες και ξένους τουρίστες που περνοδιαβαίνουν τις Γούβες και τους δείχνουν αυτές οι παράνομες ταμπέλες και τους εξηγούν ότι από την διακλάδωση Γουβών μέχρι τη Βάση << είναι Γούρνες>>.

Μια άλλη αναμφισβήτητη πραγματικότητα συμβαίνει έξω από το δημαρχείο του ζάμπλουτου Δήμου Χερσονήσου μας στις Γούρνες. Δηλαδή πάνω από 20 χρόνια που έχουν γίνει τα εγκαίνια αυτού του δημαρχείου και του άλσους του. Οι εκάστοτε εκλεγμένες αρχές που έχουν διοικήσει αυτό το δημαρχείο ξέχασαν να καλλιεργήσουν αυτό το άλσος ή ανθόκηπο γύρω-γύρω από αυτό το δημαρχείο μας. Έτσι αυτό το δημοτικό Άλσος- ανθόκηπος παραμένει πάνω άπο 20 χρόνια απότιστο, καϊναντισμένο, τσαλαπατημένο, ταρατσωμένο, αφύτευτο , εγκαταλελειμμένο, ερειπωμένο, σαν χαλεποχώραφο. Όλη αυτή η πραγματικότητα μας καθοδηγεί την σκέψη να συγκρίνουμε και να παρομοιάζουμε το εγκαταλελειμμένο άλσος του Δήμου Χερσονήσου μας με το εγκαταλελειμμένο και νεκρό άλσος του νεκρού Δήμου της Αμμόχωστου. Για όλες τις παραπάνω πολιτιστικές αλήθειες και πραγματικότητες δεν πρέπει να είμαστε εμείς οι Γουβιάνοι και τα εκλεγμένα μεγάλα και τα μικρά αφεντικά μας <<μόνο σεϊριτζήδες>> αλλά να συχνολέμε και την λαϊκή παροιμία: “ Η στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε!...

Δεν είναι οι Γούβες πλιάτσικο, ντεκές και αρχικλεψώνας,

μονο’ναι του πολιτισμού και τσ’ανθρωπιάς πυλώνας.

 

 

Αυτή η διπλή κρατική και παράνομη ταμπέλα υποδεικνύει παράνομα ότι από την διακλάδωση Γουβών μέχρι την βάση <<είναι Γούρνες>>

Στην εντελώς φραγμένη πρόσοψη του πρώην Δημαρχείου Γουβών δεν <<ξαναβλέπουμε>> ούτε την ταμπέλα του, μόνο σε παλιές φωτογραφίες και στα όνειρά μας.

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 21/8/2021)

Τα λεβέντικα Γιωργαλίδικα άλογα αυξάνονται και στις Γούβες.

 

Τα λεβέντικα Γιωργαλίδικα άλογα αυξάνονται και στις Γούβες.

Από τα πιο λεβέντικα και μεγαλοπρεπή ζώα της Κρήτης από τους αρχαιότατους χρόνους, είναι τα καθαρόαιμα γιωργαλίδικα άλογα. Τις τελευταίες δεκαετίες οι κρητικοί λεβέντες συνέχεια τα πολλαπλασιάζουν, τα καλοσυντηρούν, τα γυμνάζουν και κάνουν μαζί τους αγώνες απολαμβάνοντας την λεβεντιά τους.

Αλήθεια και πραγματικότητα είναι πως πριν τα χρόνια του μεσοπολέμου και όλους τους περασμένους αιώνες τα περισσότερα γιωργαλίδικα άλογα τα καβαλούσαν γιατροί, δικηγόροι, υπουργοί, βασιλιάδες, ακόμα και άγιοι. Αυτά τα άλογα μπορούν να βαδίζουν γιωργά σε στενά στρατουλάκια, γι’ αυτό τα λένε γιωργαλίδικα. Τα παλιά χρόνια που δεν υπήρχαν αυτοκινητόδρομοι αυτά τα άλογα μπορούσαν και έτρεχαν σε μακρινές αποστάσεις σε κάμπους και βουνά. Αυτά τα άλογα έκανα και πρωτόγονες δουλειές, τραβούσαν το αλέτρι και έκαναν χωράφι, άλλες φορές αλόνευαν, γι αυτό τα έλεγαν αλόινα. Τραβούσαν κάρα, τους έβαζαν σωμάρια και κουβαλούσαν οτιδήποτε και συνέβαλαν στην πρωτόγονη επιβίωση των κρητικών.

Πριν από τριάντα χρόνια περίπου, ο Γουβιανός παραδοσιακός μερακλής Δημήτρης Τραπιέρης αγόρασε μια γιωργαλίδικη φοράδα. Που άλλες φορές την καβαλούσε και έκανε βόλτες στην περιοχή των Γουβών, και συμμετείχε σε αγώνες γιωργαλίδικων αλόγων. Άλλες φορές μετέφερε τις εικόνες στα πανηγύρια, άλλες φορές μετέφερε τον γαμπρό και τη νύφη με τα άλογα του.

Αυτές οι όμορφες παραδοσιακές εμφανίσεις του Δημήτρη Τραπιέρη τις απολάμβαναν και οι Γουβιανοί νέοι που στη συνέχεια έχουν αγοράσει πάνω από 20 γιωργαλίδικα άλογα και φοράδες που γεννούν αλογάκια και συνέχεια αυξάνονται. Αυτά τα Γουβιανά γιωργαλίδικα άλογα αποδίδουν στην περιοχή μας όμορφες εμφανίσεις και οπωσδήποτε είναι τουριστικά αξιοθέατα.

Δε μπορώ να μη γράψω ότι οι αρχές, τα μεγάλα και τα μικρά “αφεντικά” των Γουβών πρέπει να βραβεύουν και να επιδοτούν όλους τους ιδιοκτήτες και αναβάτες των γιωργαλίδικων αλόγων που με τις εμφανίσεις τους ομορφαίνουν τις Γούβες.

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 22/5/2021)

Με πρωτόγονα μέσα έχτισαν οι παλιοί οικοδόμοι τις πόλεις και τα χωριά μας.

 

Με πρωτόγονα μέσα έχτισαν οι παλιοί οικοδόμοι τις πόλεις και τα χωριά μας.

Αναμφισβήτητα όλα τα χτίσματα στον τόπο μας τα έχουν κατασκευάσει με πολλή κόπο οι εργατοτεχνήτες οικοδόμοι. Πριν από εκατό χρόνια περίπου, οι οικοδόμοι δούλευαν από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Με κρύο, βροχή, με καύσωνες, με κίνδυνο πάνω στις σκαλωσιές, με φτώχεια, στερήσεις και κακουχίες.

Στα χωριά και στις πόλεις του τόπου μας, οι μεταφορές των οικοδομικών υλικών, πέτρες, χώμα, ασβέστης, ξύλα, χειροποίητα τούβλα, γίνονταν με τους γαϊδάρους και τα μουλάρια. Άλλες φορές κουβαλούσαν μέσω θαλάσσης ελαφρόπετρα από τη Σαντορίνη με μεγάλα ξύλινα καΐκια με πανιά. Άλλες φορές κουβαλούσαν μεγάλες πελεκημένες πέτρες από Κρητικά παραθαλάσσια νταμάρια στα λιμενικά Κρητικά “Ενετικά λιμάνια” κάστρα με μεγάλες ξύλινες σταδίες με μεγάλα κατάρτια και πανιά.

Πριν ανακαλυφθούν τα τσιμέντα οι Κρητικοί οικοδόμοι δούλευαν πάντα με αγνά Κρητικά οικοδομικά υλικά. Στα Κρητικά χωριά στις οικοδομές δεν έβγαιναν άδειες. Οι αρχιμάστορες μαζί με τους ιδιοκτήτες θεμελίωναν την κάθε οικοδομή με τους άγραφτους νόμους της Κρητικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Στις πόλεις και στα χωριά του τόπου μας, τα σπίτια τα θεμελίωναν κολλητά το ένα στο άλλο, που αυτό σήμαινε πως όλες οι οικογένειες ήταν ενωμένες για να αντιμετωπίζουν τους ξένους εχθρούς. Επίσης σε αυτά τα σπίτια δημιουργούσαν μεσοτοιχίες για να κερδίσουν και οι δύο γείτονες το κουβάλημα των πετρών.

Οι Κρητικές παραδοσιακές οικοδομικές καλές τέχνες παραδίδονταν από γενιά σε γενιά, χωρίς να αλλοιώνονται ή να μετατρέπονται οι παραδοσιακοί τους κανονισμοί. Ένα κανονικό Κρητικό σπίτι αποτελούνταν από τη γύρω-γύρω χτισμένη αυλή, το πόρτεγο-σαλόνι με μια καμάρα για να φτάνουν τα δοκάρια την κουζίνα με πετρόχτιστο τζάκι και σταμνοστάτη με οντά, κελάρι μουτουπάκι, υπογειάκι, αποθήκη, αχεριώνα, αχίρι, απόπατο-καμπινέ, πατητήρι με το δοχιό, φούρνο, ένα ξέταιρο δωμάτιο για τους μουσαφίρηδες που όλα ήταν με χωματένια δώματα.

Όλα τα παραπάνω έργα τα έφτιαξαν οι οικοδόμοι που έχτισαν τις πόλεις και τα χωριά μας. Η Ελληνική Πολιτεία όμως αυτά που τους προσφέρει είναι ότι τους αναγνωρίζει τα ένσημα τους βαρέα, αλλά οι συντάξεις που τους δίνει είναι πολύ ελαφριές.

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 6/3/2021)

Οι παλιές Γουβιανές πηγές, τα πηγάδια και ο Ιωάννης Σταφυλάκης.

Οι παλιές Γουβιανές πηγές, τα πηγάδια και ο Ιωάννης Σταφυλάκης.

Πριν από 70 χρόνια περίπου υπήρχαν στις Γούβες δύο πηγές τρεχούμενα και γλυκόπιοτα νερά. Δίπλα από αυτές τις πηγές υπήρχε και από ένα πηγάδι. Η μια πηγή βρισκόταν νοτιοανατολικά των Γουβών με το τοπωνύμιο “Γουβιανό πηγάι” και η άλλη πηγή βρισκόταν νοτιοδυτικά των Γουβών με το τοπωνύμιο “Μακελαριανό”.

Από αυτά τα τρεχούμενα νερά οι τότε Γουβιανοί κουβαλούσαν νερό με τα σταμνιά. Σε αυτές τις μικρές πορείες που οι Γουβιανοί κουβαλούσαν το νερό, διπλοχαιρετιζόντουσαν και άλλες φορές σιγοτραγουδούσαν. Αλλά και οι νέες και οι νέοι όταν συναντιόντουσαν στο νερό, έκαναν σοβαρές και ηθικές συζητήσεις. Συγχρόνως έπαιρναν μαζί τους και τα ζώα τους που τα πότιζαν εκεί. Με όσο νερό περίσσευε από αυτές τις πηγές, ορισμένοι Γουβιανοί πότιζαν τα πανέμορφα περιβόλια τους. Από αυτά τα Γουβιανά πηγάδια έπαιρναν νερό στο πέρασμα των αιώνων και οι ξένοι εχθροί μας, οι Ενετοί, οι Τούρκοι, οι Γερμανοί και άλλοι. Ένα τρίτο Γουβιανό κοινόχρηστο πηγάδι υπήρχε στης Καλογιάς το Ρυάκι, το “Γεροτζανό πηγάι”, που από αυτό το πηγάδι έπαιρναν νερό οι κάτοικοι του μικρού Γουβιανού οικισμού “Γεροτζανό”.

Σε αυτές τις Γουβιανές πηγές και στα πηγάδια υπήρχαν μεγάλες πετροπελεκημένες γούρνες που τα τελευταία χρόνια “έκαναν φτερά κι εξαφανίστηκαν”. Στη νεροπηγή στο Γουβιανό πηγάι πριν από λίγες δεκαετίες υπήρχαν πέτρινες κρήνες και μια μαρμάρινη πλάκα που έγραφε “Δωρεά Ιωάννη Σταφυλάκη”. Δυστυχώς όμως οι τότε αρχές των Γουβών που έκαναν δρόμο της Καρογριάς το ρυάκι, αποφάσισαν και διέταξαν τον φορτωτή και κατέστρεψε και αυτές τις Γουβιανές κρήνες. Δυστυχώς αυτές τις κρήνες δεν τις φωτογράφησαν αυτοί που τις κατέστρεψαν.

Αυτές οι εξαφανισμένες κρήνες ήταν δωρεά του Ιωάννη Σταφυλάκη, που έχω καθήκον και υποχρέωση να γράψω για την ιστορία του, για να μαθαίνουν όλες οι επόμενες γενιές των Γουβών.

Στις αρχές του περασμένου αιώνα, ο μικρός Γουβιανός Γιάννης Σταφυλάκης μεγάλωνε σε άθλιες συνθήκες φτώχειας και πείνας. Απελπισμένος και αποφασισμένος ήθελε να φύγει από τις Γούβες και να δουλέψει οπουδήποτε, στη χώρα, στην Αθήνα ή στο εξωτερικό. Αλλά επειδή δεν είχε λεφτά να μετακινηθεί, αποφάσισε να πάει στην Παναγία των Γουβών να πάρει δανεικά λεφτά. Έτσι πήγε μπροστά στο εικονοστάσι της Παναγίας, γονάτισε, έκανε το σταυρό του και είπε “Παναγία μου, εγώ θα πάρω τα λεφτά από το παγκάρι σου δανεικά και όταν τα μαζέψω θα σου τα φέρω πίσω διπλά”. Δυστυχώς όμως ο πατέρας του Στυλιανού ανακάλυψε ότι τα λεφτά που είχε ο γιος του τα είχε πάρει από το παγκάρι της εκκλησίας. Αμέσως έπιασε από το αυτί τον Στυλιανό του και τον γύριζε στα σοκάκια και έλεγε στους χωριανούς πως ο γιος του έκλεψε τα λεφτά από την Παναγία.

Παρόλα αυτά ο μικρός Γιάννης Σταφυλάκης κατάφερε και πήγε στην Αθήνα, δούλεψε και μέσα σε λίγα χρόνια με τη δουλειά του και την ευλογία της Παναγίας, μεγαλούργησε οικονομικά και έφτιαξε την μεγαλύτερη μάντρα οικοδομικών υλικών της Αθήνας. Μετά ήρθε στις Γούβες και τους είπε “εγώ που σας “έκλεψα” τα ψιλά από το παγκάρι σας, θα σας κάνω στο λιβάδι-πλατεία ένα μεγάλο γλέντι. Μόνο σφάξτε μοσχάρια, σφάξτε χοίρους, σφάξτε αρνιά, φέρτε κρασιά και φέρτε οργανοπαίχτες να γλεντήσουμε με τις ευλογίες της Παναγίας μας”. Μετά από αυτό το γλέντι ο Γιάννης Σταφυλάκης έκανε πολλές δωρεές στις Γούβες. Από αυτές τις δωρεές που παρέμειναν γνωστές είναι οι κρήνες στη Γουβιανή πηγή, η καγκελόπορτα της Παναγίας της Κεράς και η κεντρική σιδερόπορτα του Δημοτικού Σχολείου Γουβών, που όλα γράφουν το όνομα του. Ας ονομάσουμε λοιπόν στις Γούβες ένα σοκάκι με το όνομα του “κλέφτη” Γουβιανού δωρητή “Οδός Ιωάννη Σταφυλάκη”.

Τα μετακατοχικά χρόνια σταμάτησαν να τρέχουν οι Γουβιανές πηγές. Στη συνέχεια οι προοδευτικοί Γουβιανοί άνοιξαν εκεί κοντά δύο πολύ φαρδιά πηγάδια, μετά έχτισαν ένα σχετικά μεγάλο κτίριο αντλιοστάσιο με ταράτσα και σοβάδες. Μετά έφτιαξαν μια μεγάλη τσιμεντένια δεξαμενή στην κορυφή των Γουβών, στην Καστελιάνα, με την προϋπόθεση να αντλούν το νερό από τα Γουβιανά πηγάδια, να γεμίζουν τη δεξαμενή να υδροδοτούν τις Γούβες. Αλλά επειδή το Ελληνικό κράτος δεν έδινε λεφτά στην κοινότητα, δε λειτούργησε αυτό το έργο. Ευτυχώς όμως μετά το 1960 που ο δήμος Ηρακλείου υδροδοτήθηκε από τα Μάλια, ο μακαρίτης πρόεδρος της κοινότητας Γουβών, ο Κώστας Μαρκάκης ή Σοφέρης, ενέργησε και παραχώρησε ο δήμος Ηρακλείου νερό στις Γούβες.

Δε μπορώ να μην καταγγείλω από αυτό το άρθρο ότι τα Γουβιανά αφεντικά των Γουβών που πριν λίγες δεκαετίες κατεδάφισαν τις κρήνες, κατεδάφισαν και το σχετικά μεγάλο κτίριο του Γουβιανού πηγαδιού, χωρίς κανένα λόγο και αιτία. Γιατί;!

Βορεινά από το Γουβιανό πηγάι έχει δημιουργηθεί στο πέρασμα των αιώνων μια φανταστική πλατεία που γύρω-γύρω της υπάρχουν ελαιόδεντρα, κυπαρίσσια, κισσοί, αβρωνιές, συκιές, βερικοκιές, ροδιές, λεμονιές, πορτοκαλιές, ευκάλυπτοι, περιβόλια και άλλα. Σε αυτή την όμορφη πλατεία έπρεπε να είχαμε φυτέψει στο παρελθόν και άλλα δέντρα και λουλούδια, για να τα απολαμβάνουν οι περιπατητές αυτού του όμορφου δρόμου και πλατείας. Έτσι αυτή η φυσική πλατεία είναι κατάλληλη για συναυλίες, θέατρα, χοροεσπερίδες, κληδώνους, γλέντια και άλλα.

Πριν 15 χρόνια περίπου ο πολιτιστικός και εξωραϊστικός σύλλογος Γουβών ενέργησε μέσω του δήμου και έβαλε στύλους της ΔΕΗ με λάμπες μέχρι αυτά τα Γουβιανά πηγάδια. Δυστυχώς όμως τα χρόνια πέρασαν και αυτοί οι στύλοι δεν συνδέθηκαν με κάποιο ρολόι του ζάπλουτου δήμου Χερσονήσου, να είναι κάθε καλοκαίρι διαθέσιμο για πολιτιστικές εκδηλώσεις των Γουβών και σε αυτή την όμορφη πλατεία των Γουβιανών πηγαδιών.

Τελειώνοντας αυτό το άρθρο μου είμαι σίγουρος ότι τα αφεντικά των Γουβών δεν θα το λάβουν υπόψη, όπως όλα τα προηγούμενα γραφούμενα μου που πάντα τα χαρακτηρίζουν ουτοπικές και ανύπαρκτες τρύπες στα νερά.

Το μποτζάλε του ενός Γουβιανού πηγαδιού.

 

 

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 30/1/2021)

Στις Γούβες να επαναφέρουμε το Χοντρό Χαράκι και τα δύο αγκωνάρια στο εικονοστάσι.

Στις Γούβες να επαναφέρουμε το Χοντρό Χαράκι και τα δύο αγκωνάρια στο εικονοστάσι.

Σε κάθε χωριό και πόλη του τόπου μας κάναμε, κάνουμε και θα κάνουμε μικρά και μεγάλα λάθη. Αυτά τα λάθη πρέπει να μας παραδειγματίζουν, να μας διδάσκουν και να μας ωφελούν. Όπως λέει μια λαϊκή παροιμία “το πάθημα είναι μάθημα”. Εμείς με το που θα κάνουμε αυτά τα λάθη, παρακαλούμε τον Θεό να μας συγχωρέσει.

Γι’ αυτό θεωρώ τον εαυτό μου έναν από αυτούς που κάνουν λάθη αλλά και σωστά πράγματα. Δική μου υποχρέωση είναι να καταγράφω τα λάθη και τα σωστά πράγματα που γίνονται και δεν γίνονται στο χωριό μου, τις Γούβες. Όπως λέει μια λαϊκή παροιμία “αν δεν παινέσεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει”. Έτσι όλα τα γραφούμενα του κάθε τόπου συναρμολογούν την κάθε ιστορία για να διδάσκει τις επόμενες γενιές. Γι’ αυτό γράφω αυτό το άρθρο.

Τα τελευταία χρόνια το Ελληνικό κράτος διαπλάτυνε τον ΒΟΑΚ και στις Γούβες, κάτω από το βουνό Έδερη. Σε αυτή τη διαπλάτυνση έκαναν βόρεια της Έδερης διάφορους παράλληλους ασφαλτοστρωμένους δρόμους. Δίπλα από έναν τέτοιο δρόμο που ενώνει τις Γούβες με τη Χερσόνησο, υπήρχε ένας μεγάλος βράχος, το “Χοντρό Χαράκι”, που πριν εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια κατρακύλησε από την κορυφή της Έδερης και σταμάτησε τριακόσια μέτρα περίπου βόρεια από τους πρόποδες του βουνού. Αυτό το Γουβιανό χαράκι, ήταν ένα σύμβολο για τις Γούβες γι’ αυτό η περιοχή απέκτησε το τοπωνύμιο “Χοντρό Χαράκι”, που εκατοντάδες Γουβιανά συμβόλαια το αναφέρουν. Είναι αλήθεια και πραγματικότητα ότι σε πολλά χωριά της Κρήτης υπάρχουν παρόμοια χαράκια που τα έχουν χαρακτηρίσει τοπωνύμια. Ακόμα και σε χωριά έχουν δώσει τα ονόματα χαρακιών όπως ένα κεφαλοχώρι της Μεσαράς το ονόμασαν “Χάρακα” και ένα άλλο χωριό του Ηρακλείου το ονομάζουν “Χαράκι”. Αλλά και σε ολόκληρη την Κρήτη συχνοτραγουδούμαι την Κρητική μαντινάδα “Στο ρίζομα του χαρακιού κάνει ασκιανό να κάτσω, να πέσω ν’ αποκοιμηθώ τσ’ αγάπης να ξεχάσω”.

Έτσι από τα παμπάλαια χρόνια οι εκάστοτε Γουβιανοί σέβονταν αυτό το χαράκι και τη σημασία του. Όταν ο πρώην Δήμος Γουβών έδωσε ονόματα στους δρόμους των Γουβών, εγώ τους είχα προτείνει να ονομάσουν το δρόμο που ήταν δίπλα στο χαράκι “Οδός Χοντρό Χαράκι”.

Τους τελευταίους μήνες που ασφαλτόστρωσαν αυτούς τους παράλληλους δρόμους, το χοντρό χαράκι δεν εμπόδιζε ούτε την ασφαλτόστρωση, ούτε το κράσπεδο, ούτε το τσιμεντένιο πεζοδρόμιο, ούτε τις μπάρες αυτού του δρόμου. Πολλοί Γουβιανοί που αγαπούσαν αυτό το Χοντρό Χαράκι προειδοποίησαν τις αρχές των Γουβών να ενημερώσουν τους ειδικούς του Δήμου Χερσονήσου και τους κατασκευαστές του δρόμου να μην το καταστρέψουν, γιατί δεν εμπόδιζε τη διαπλάτυνση του δρόμου. Αλλά αυτό που συνέβη ήταν ότι αρχίσαν σε αυτό το δρόμο την καταστροφή του Χοντρού Χαρακιού. Ευτυχώς όμως που περνούσαν από εκεί Γουβιανοί και σταμάτησαν την ολοκληρωτική καταστροφή του και τώρα όποιος περνά και το βλέπει μοιάζει σαν βομβαρδισμένο έγκλημα.

Στον ίδιο δρόμο του Χοντρού Χαρακιού, λίγες εκατοντάδες μέτρα νότια προς τις Γούβες, στην τοποθεσία “της Καλογριάς το ρυάκι”, υπήρχε για πολλούς αιώνες εκεί ένα εικονοστάσι κι ένα αγκωνάρι περίπου ένα μέτρο, και η βάση του ήταν ένα πλακωτό τετράγωνο αγκωνάρι. Από αυτό το δρόμο περνούσαν συνέχεια οι Γουβιανοί και όχι μόνο, που πάντα έκαναν το σταυρό τους και ορισμένοι πήγαιναν και άναβαν το καντήλι του. Αυτό το Γουβιανό εικονοστάσι ήταν Ορθόδοξο Χριστιανικό σύμβολο που είχε τη δική του Ορθόδοξη ιστορία. Άλλοι λένε πως πριν από πολλά χρόνια είχε γίνει εκεί μια μάχη που σκοτώθηκαν Γουβιανοί και άλλοι λένε πως εκεί είχε γίνει κάποιο θαύμα. Στις Γούβες άλλοι συχνολένε πως οι Τούρκοι έκλεβαν αυτά τα αγκωνάρια του εικονοστασίου και το επόμενο πρωί αυτά πάλι βρίσκονταν στη θέση τους. Γι’ αυτό εκείνη η περιοχή απέκτησε το ιερό τοπωνύμιο “εικονοστάσι”, που πολλά Γουβιανά συμβόλαια το αναφέρουν.

Πριν από δέκα χρόνια περίπου 300 μέτρα περίπου νότια από αυτό το εικονοστάσι, οι υπεύθυνοι της Ενορίας Γουβών, έφεραν από εκτός Κρήτης με μια νταλίκα ένα εκκλησάκι του Αγίου Στυλιανού και το έβαλαν πάνω σε μια τσιμεντένια βάση. Μετά πήραν αυτά τα δύο αγκωνάρια του εικονοστασίου και τα έβαλαν μέσα σε αυτό το εκκλησάκι. Έτσι ο ήλιος κι εμείς δεν ξαναείδαμε αυτά τα δύο Ορθόδοξα αγκωνάρια και θρησκευτικά σύμβολα των Γουβών. Γι’ αυτό όταν περνούμε από εκεί δεν μας κάνει όρεξη να κάνουμε το σταυρό μας, αλλά ούτε μας κάνει όρεξη να ανάβουμε το καντηλάκι του εικονοστασίου μας, γιατί δεν υπάρχουν εκεί αυτά τα δύο ιερά αγκωνάρια.

Για να γίνουν όλα τα παραπάνω γραφούμενα μου μέλι γάλα, πρέπει εμείς οι Γουβιανοί να βρούμε ένα πολύ μεγάλο και πανέμορφο χαράκι να το βάλουμε στο ίδιο μέρος να το αντικαταστήσουμε. Έπειτα πρέπει να κατασκευάσουμε ιμιτασιόν αυτά τα δύο αγκωνάρια του εικονοστασίου και να τα τοποθετήσουμε δίπλα στο εικονοστάσι μας. Αλλά επειδή πάνω από μισό αιώνα εγώ ότι προτείνω, ότι γράφω κι ότι λέω για τον πολιτισμό των Γουβών δεν γινόταν, δεν γίνονται και δεν θα γίνονται, έτσι οπωσδήποτε και αυτές οι προτάσεις μου θα χαρακτηριστούν από τα “αφεντικά” των Γουβών, τρύπες στο νερό και δε θα γίνουν ποτέ. Γιατί;!

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 4/1/2021)

 

Με νόμιμες αποστάσεις και μάσκες έπρεπε να αφήσουν τα πάμφτωχα παιδιά να πουν τα κάλαντα.

Όλα τα προηγούμενα χρόνια τα φτωχά ελληνόπουλα έλεγαν τα κάλαντα. Εύχονταν χρόνια πολλά σε όλους, καλά Χριστούγεννα, καλή πρωτοχρονιά κι ευτυχισμένος ο κάθε καινούριος χρόνος. Πάντα τα φτωχά παιδιά είχαν όλον τον κάθε χρόνο υπόψη τους ότι θα έλεγαν τα κάλαντα την παραμονή των Χριστουγέννων και της πρωτοχρονιάς. Για να δίνουν Χριστουγεννιάτικες και πρωτοχρονιάτικες Χριστιανικές ευχές και χαρές στο κάθε σπιτικό, που θα τα βοηθούσε με λίγα λεπτά του ευρώ ή με κάποια καλούδια.

Εφέτος όμως το 2020, την χρονιά του κορονοϊού με “ψηφισμένες νομοθεσίες” αποφάσισαν και διέταξαν αυστηρά όλα τα παιδιά της Ελλάδας να μη λένε τα κάλαντα. Με αυτή τη “νόμιμη” διαταγή αυτά τα φτωχά παιδιά δεν μάζεψαν λεφτά από τα κάλαντα για να αγοράσουν μια σοκολάτα, ένα παιχνιδάκι, ένα μολύβι ή ένα χριστόψωμο να το φάνε.

Για τη νέα χρονιά του 2021 εύχομαι σε όλα τα παιδιά που δεν τα άφησαν να πούνε τα κάλαντα, χρόνια πολλά και να κάνουν υπομονή με την ελπίδα ότι του χρόνου θα τα αφήσουν να μας τα πουν.

 

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 30/12/2020)

 

Το 2020 πρέπει να εκδώσουμε στις Γούβες ένα τιμητικό ημερολόγιο αφιερωμένο στη μνήμη του Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου (1832-1870)

Το 2020 πρέπει να εκδώσουμε στις Γούβες ένα τιμητικό ημερολόγιο αφιερωμένο στη μνήμη του Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου (1832-1870)

Φέτος το 2020 συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου και τίμιου Γουβιανού πολιτικού επαναστάτη Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου (1832-1870), δάσκαλου, φιλόλογου, νομικού, πολιτικού και εκλεγμένου την 1/2/1867 γενικού γραμματέα της επαναστατικής κυβέρνησης της Κρήτης. Αυτός ο Γουβιανός πολιτικός της επανάστασης του 1866-69 αγωνίστηκε τίμια για τη λευτεριά της Κρήτης και του λαού της. Αυτή η Κρητική επανάσταση είχε πάρα πολλούς εξωτερικούς εχθρούς, γι’ αυτό προχωρούσε με κρίση και κρισιμότητα μέχρι που απέτυχε τον Μάη του 1869. Ο Λεωνίδας Γεωργιάδης Λόγιος ήταν από τους κυριότερους οργανωτές και τιμιότερους αγωνιστές αυτής της επανάστασης και πιστός πρωτοπόρος της ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα.

Σε Κρητικά αρχεία υπάρχουν πάρα πολλά έγγραφα του Λογίου που ζητούσε βοήθεια και στήριξη της επανάστασης από την Ελλάδα και τις Ευρωπαϊκές συμμαχικές δυνάμεις για να ελευθερωθεί η Κρήτη από την Τουρκική σκλαβιά. Αλλά ο Λεωνίδας Γεωργιάδης Λόγιος ποτέ δεν ήθελε να γίνει πλούσιος, ούτε πουλιόταν ούτε αγοραζόταν από κανέναν, γι’ αυτό ήταν πάντα τίμιος επαναστάτης.

Μετά την αποτυχία της επανάστασης ο Λόγιος κυνηγημένος και στεναχωρημένος συνέχιζε να αγωνίζεται για τη λευτεριά μας από τη Σύρο. Η Κρήτη όμως και η Ελλάδα δεν του πρόσφεραν ούτε μισή φέτα ψωμί σαν συσσίτιο για να συντηρείται και να αγωνίζεται.

Από το 1870 έως το 2020 συμπληρώνονται 150 χρόνια από τον θάνατο του. Αυτή η επετειακή χρονιά δεν τιμήθηκε ούτε στις Γούβες ούτε στον ζάμπλουτο Δήμο Χερσονήσου, ούτε στην υπόλοιπη Κρήτη. Πάνω από μισό αιώνα παρακαλώ τις εκάστοτε αρχές των Γουβών, τις αρχές του πρώην Δήμου Γουβών και του ζάμπλουτου Δήμου Χερσονήσου να φτιάξουμε έναν ανδριάντα του Λογίου στις Γούβες στο Λιβάδι-Πλατεία. Πάντα όμως αυτοί με δουλεύουν ειρωνικά.

Το 2019 και το 2020 προειδοποιούσα τις αρχές των Γουβών και του Δήμου Χερσονήσου να αφιερώσουμε στις Γούβες ολόκληρο το 2020 στην επέτειο των 150 χρόνων της μνήμης και των αγώνων του Λογίου. Οι αρχές όμως των Γουβών και του ζάμπλουτου Δήμου Χερσονήσου, πάνω από μισό αιώνα για ό,τι προτείνω, ό,τι λέω και ό,τι γράφω, δεν έκαναν, δεν κάνουν και δεν θα κάνουν τίποτα. Γιατί;! Τώρα όλοι δικαιωμένοι και δικαιολογημένοι από τον κορονοϊό είναι “νικητές” που μπορούν να δικαιολογούνται “νόμιμα” που δεν τίμησαν στις Γούβες και στην Κρήτη την επέτειο των 150 χρόνων από το θάνατο αυτού του τίμιου Γουβιανού Επαναστάτη.

Από το 2019 είχα προτείνει στις αρχές των Γουβών και του Δήμου Χερσονήσου να εκδώσουν ένα τιμητικό ιστορικό και συλλεκτικό ημερολόγιο γι’ αυτή την επέτειο. Αλλά δυστυχώς πέρασε το 2020 και δεν το εκδώσαν ούτε θα το εκδώσουν. Γιατί;!

Να ‘τανε σαν τον Λόγιο στον κόσμο οι ανθρώποι,

Θα ‘ταν η γη ειρηνική κι ελεύθεροι όλοι οι τόποι.

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 29/12/2020)

Ο Γουβιανός Λεωνίδας Γεωγιάδης Λόγιος (1832-1870)

Έτσι πλημμύρησε ο Γουβιανός ποταμός Γούργουθας ή Κατρουλιάρης στις 10 Νοεμβρίου 2020.

 

Έτσι πλημμύρησε ο Γουβιανός ποταμός Γούργουθας ή Κατρουλιάρης στις 10 Νοεμβρίου 2020.

Θεώρησα αναγκαίο και απαραίτητο να καταγράψω συγκεντρωτικά τη μεγάλη, χειμαρρώδης και απότομη καταστροφική πλημμύρα και στο Γουβιανό ποταμό Γούργουθα ή Κατρουλιάρη, στις Κάτω Γούβες.

Είναι βέβαιο πως αυτή η πλημμύρα ήταν προβλεπόμενη από τη μετεωρολογία. Έτσι κι έγινε, στα Μάλια, στη Σταλίδα, στη Χερσόνησο, στην Ανάληψη, στις Γούβες, στις Γούρνες και αλλού. Κατά την προσωπική μου γνώμη, αυτή η πλημμύρα ίσως να είχε γίνει πριν από πολλές εκατοντάδες χρόνια.

Πολλοί συμπολίτες μας την χαρακτήρισαν “Θεομηνία”, γιατί δεν ξέρουν ότι ο Θεός ποτέ δεν κάνει ζημιές και καταστροφές. Άλλοι έλεγαν πως ο ποταμός τους πήρε χωράφια, πεζούλες, ελαιόδεντρα, πλατάνια, χαρουπιές και άλλα δέντρα. Χωμάτισε πηγάδια, γκρέμισε τοίχους, γέμισε υπόγεια και μαγαζιά με νερά και λάσπες, πήρε αυτοκίνητα και έπνιξε ζώα, αλλά ευτυχώς δεν έπνιξε ανθρώπους. Όποιος έβλεπε αυτές τις καταστροφές έλεγε πως ήταν βομβαρδισμένο τοπίο.

Γι’ αυτές τις αναμφισβήτητες πραγματικότητες δεν φταίνε οι βροχές και ο Γουβιανός ποταμός Γούργουθας ή Κατρουλιάρης. Φταίμε όλοι εμείς.

Οφείλω να αναφέρω πως από την αρχή αυτής της καταστροφικής πλημμύρας ήρθαν αμέσως στις Γούβες πολλά πυροσβεστικά οχήματα και πολλά οχήματα του Δήμου Χερσονήσου για να βοηθήσουν τους πλημμυροπαθείς να μην τους πάρει το ποτάμι.

Στη συνέχεια ήρθε ο Δήμαρχος Χερσονήσου Γιάννης Σέγκος με ειδικούς από το δήμο, καθώς ήρθαν και ο Περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης και ο Αντιπεριφερειάρχης Νομού Ηρακλείου, Νίκος Συριγωνάκης για να συμπαρασταθούν και να βοηθήσουν τους πλημμυροπαθείς. Την επόμενη μέρα ήρθαν αξιωματούχοι του υπουργείου για να καταγράψουν τις ζημιές που έπαθαν επαγγελματίες και ιδιώτες στις Κάτω Γούβες.

Έτσι είναι βέβαιο πως το Ελληνικό Κράτος, η Περιφέρεια Κρήτης και ο Δήμος Χερσονήσου θα αποκαταστήσουν τις ζημιές και θα χρηματοδοτήσουν τους πληγέντες όσο είναι δυνατόν.

(Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 21/11/2020)

Γιάννης Γιαννουδάκης, ο Γουβιανοχερσονιώτης καφετζής, χορευτής και μαντολινάρης.

 

Γιάννης Γιαννουδάκης, ο Γουβιανοχερσονιώτης καφετζής, χορευτής και μαντολινάρης.

Πολλές φορές έχω γράψει μικρά αφιερώματα σε αξιόλογους συντοπίτες μου Γουβιανούς του παλιού καιρού. Οι ευαισθησίες μου όμως και η συνείδηση μου με ώθησαν να γράψω για τον αξιοσέβαστο συγχωριανό μου, τον Γιάννη Γιαννουδάκη, ή Γιάννη του Τσαγκαρονικόλη, ή “Γουβιανό”, όπως τον ονομάζουν οι Χερσονιώτες.

Ο Γιάννης γεννήθηκε στις Γούβες το 1932. Τα χρόνια του μεσοπολέμου ο πατέρας του, ο Νίκος Γιαννουδάκης και η μάνα του η Ευσεβία απέκτησαν έξι παιδιά, τον Γιάννη, τη Μαρία, τη Χριστοθέα, τη Γεωργία, τον Μανώλη και την Κατερίνη. Αυτά τα αξιοπρεπέστατα αδέρφια ήταν πάντα αγαπημένα και όταν μεγάλωσαν έκαναν αξιέπαινες οικογένειες. Αυτά τα αδέρφια ήταν η πιο χορευτάδικη οικογένεια των Γουβών και οι καλύτεροι χορευτές απ’ αυτά τα αδέρφια ήταν ο Γιάννης και η Χριστοθέα, που όταν χόρευαν πηδηχτό τους θαύμαζαν όλοι.

Ο Γιάννης του Τσαγκαρονικόλη μετά που τέλειωσε το δημοτικό σχολείο Γουβών, πήγε στο γυμνάσιο στο Ηράκλειο. Δυστυχώς όμως οι τότε συνθήκες της ζωής δεν του επέτρεψαν να το τελειώσει. Τα μεταπολεμικά χρόνια ο πατέρας του Γιάννη, ο Τσαγκαρονικόλης, άνοιξε ένα καφενείο στην κάτω πλατεία των Γουβών, που στη συνέχεια το ανάλαβε και το δούλευε ο Γιάννης για να βοηθήσει στην επιβίωση της οικογένειας του. Μετά έμαθε κουρέας και είχε το κουρείο μέσα στο καφενείο.

Ο μικρός όμως Γιάννης ήταν γεννημένος και μεγαλωμένος μαζί με τους Γουβιανούς μερακλήδες, κανταδόρους, οργανοπαίχτες και χορευτές. Έτσι αγόρασε μια μαντόλα από τον Μανώλη Βλαχάκη ή Μαλιώτη. Μετά έγινε καλός μαντολινάρης στις παρέες, στις καντάδες, στα γλέντια και στους γάμους.

Τα χρόνια εκείνα είχε παίξει με τους Γουβιανούς οργανοπαίχτες, όπως τον λυράρη Μιχάλη Μαρκάκη ή Σπανό, τον βιολάτορα Κωστή Μαρκάκη ή Κοντόχα, τον βιολάτορα και λυράρη Στερεό Πλευράκη. Επίσης στις αρχές της δεκαετίας του 1960, είχε παίξει στο πρώτο γλέντι του τότε μαθητευόμενου Γουβιανού λυράρη και τραγουδιστή Γιάννη Κουφαλιτάκη, που τότε τον συμβούλεψε να πατά το πόδι του κάτω για να μην χάνουν τον χρόνο οι χορευτές. Ο Γιάννης του Τσαγκαρονικόλη τα χρόνια εκείνα ήταν από τους καλύτερους μαντολινάριδες, κανταδόρους, τραγουδιστές και χορευτές των Γουβών και των γύρω χωριών.

Ο Γιάννης διοργάνωνε μεγάλα γλέντια στο καφενείο του στην κάτω πλατεία των Γουβών ανήμερα του Αγίου Παντελεήμονα και της Παναγίας της Κεράς στις 8 του Σεπτέμβρη. Στο καφενείο του τις δεκαετίες του 1950-70 είχαν παίξει σε αυτά τα Γουβιανά γλέντια ο Σκαλανιώτης βιολάτορας Κωστής Βασιλάκης, ο Μουχταριανός βιολάτορας Μανώλης Πετρουγάκης, ο Επισκοπιανός βιολάτορας Ηρακλής Σταυρουλάκης, ο λυράρης Νίκος Ξυλούρης, ο λυράρης Ζαχαρίας Μελεσανάκης, ο λυράρης Μιχάλης Τσαγκαράκης και πολλοί άλλοι αξιόλογοι καλλιτέχνες.

Ο αγαπητός μας Γιάννης Γιαννουδάκης παντρεύτηκε το 1972 την εκλεκτή της καρδιάς του, τη Χερσονιώτισσα Παρασκευούλα ή Σκεύω Μουντράκη, που απέκτησαν μια κόρη, την Ευσεβία ή Έφη.

Ο μακαρίτης ο πεθερός του, ο Αντρέας Μουντράκης, έτυχε να έχει το παραδοσιακό καφενείο στη Χερσόνησο, που το ανάλαβε ο Γιάννης από το 1972 και το λειτουργεί μέχρι σήμερα με το όνομα “Η Συνάντηση”. Παραμένει το μοναδικό παραδοσιακό καφενείο της Χερσονήσου που έχει τεζιάκι και σερβίρει ελληνικά καφεδάκια, καρτεράκια με κρητικά βότανα, τσικουδιά με αστραγάλια, σταφίδες, οφτές πατάτες, ελιές, παξιμαδάκια και άλλα.

Ο Γιάννης έχει πάντα στο καφενείο του τη μαντόλα, το βιολί και το μαντολίνο. Τα πιο παλιά χρόνια είχαν κάνει στο καφενείο αμέτρητα παρεάκια με παλιούς μερακλήδες περβολάρηδες και ψαράδες, με τους παλιούς οργανοπαίχτες και φίλους του, όπως ο Πισκοπιανός λυράρης Πολύδωρος Παρλαμάς, ο Γουβιανός λαουτιέρης και μαντολινάρης Γιάννης Μπαριτάκης, ο γνωστός Χερσονιώτης τσαγκάρης και λυράρης Κωστής Τραπιέρης, ο επιπλοποιός και μαντολινάρης Μπάμπης Συντιχάκης, ο συμβολαιογράφος Γιώργης Σαββάκης και πολλοί άλλοι. Τα τελευταία χρόνια συχνοπαίζει μαζί με τον Γιάννη, ο Γουβιανός μαντολινάρης, λυράρης και μπουζουκτσής, ο Βαγγέλης Πλευράκης του Στερεού.

Από το 1972 που εγκαταστάθηκε ο Γιάννης στη Χερσόνησο, κάθε καλοκαίρι έρχεται με την αγαπητή του οικογενειακή παρέα στις Γούβες στα πανηγύρια του Άγιου Παντελεήμονα και της Παναγίας της Κεράς για να γλεντήσει και να χορέψει το Γουβιανό πηδηχτό χωρό κι εμείς τον θαυμάζουμε.

Τελειώνοντας, θέλω να δώσω τα συγχαρητήρια μου στον Γιάννη γιατί εφέτος το 2020, τα δυο παιδιά της κόρης του της Έφης, ο Γιάννης και ο Γιώργος, πέρασαν στα πανεπιστήμια. Γιάννη να είσαι πάντα καλά και να χαίρεσαι ό,τι αγαπάς.

Γιάννη πάντα φερνόσουνε με τσι πιτήδειους τρόπους

και πεθυμιές σου ήτανε να αγαπάς τσ’ αθρώπους.

Γάμος στις Γούρνες το 1963. Στο βιολί ο Κωστής Μαρκάκης (Κοντόχας) και στη μαντόλα ο Γιάννης Γιαννουδάκης.

 

(Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 20/10/2020)

Μια Πατριαρχική επιστολή για τον Γουβιανό μακαριστό Επίσκοπο Αρίσταρχο Μαυράκη.

Μια Πατριαρχική επιστολή για τον Γουβιανό μακαριστό Επίσκοπο Αρίσταρχο Μαυράκη.

Γράφει ο Βαγγέλης Μπαριτάκης

Στις 4 Σεπτέμβρη δημοσίευσα στην “Πατρίς” ένα άρθρο, μικρή μελέτη και μικρό αφιέρωμα, παρουσιάζοντας τον Γουβιανό μακαριστό Επίσκοπο, Αρίσταρχο Μαυράκη (1932-2002). Έτσι αυτοί που διάβασαν αυτό το μικρό αφιέρωμα έμαθαν παλαιότερα και νεότερα στοιχεία για τη ζωή και του θρησκευτικούς αγώνες που έκανε αυτός ο Επίσκοπος.

Επειδή ο Αρίσταρχος Μαυράκης γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια και υπηρέτησε εκεί σαν ιεράρχης, θεώρησα σωστό να στείλω αυτό το μικρό αφιέρωμα στο Πατριαρχείο Αλεξάνδρειας. Το Πατριαρχείο μου απάντησε με μια επιστολή ηθικής αμοιβής και ανεκτίμητης ευλογημένης καθοδήγησης και θάρρους, που τη δημοσιεύω:

(Αντιγραφή Επιστολής)

------------------------------------------------------------------------------------------

Αξιότιμε κ. Ευάγγελε Μπαριτάκη, τέκνον της ημών Μετριότητος, χάρις και έλεος και ειρήνη παρά του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού.

Ελάβαμε το άρθρο σας σχετικά με τον μακαριστό Επίσκοπο Ζηνουπόλεως, κύρο Αρίσταρχο Μαυράκη και θερμώς σας ευχαριστούμε. Σας συγχαίρουμε εγκαρδίως για την έρευνα, αλλά και τον κόπο, τον οποίο καταβάλατε για το εν λόγω άρθρο, καθώς με αυτό τον τρόπο αποδίδεται φόρο τιμής στην μνήμη ενός θεοφιλούς εργάτου του Ευαγγελίου.

Ολοθύμως ευχόμεθα, με την χάρη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, να εκδοθεί ένας τόμος αφιερωμένος στο πρόσωπο του, μέσα από τον οποίο οι παλαιοί θα ενθυμούνται και οι νεώτεροι θα μαθαίνουν περί του Κρητός Αρχιερέως.

Μετά πατρικών ευχών και Πατριαρχικών ευλογιών.

(υπογραφή) Θεόδωρος Β΄

Εν τη Μεγάλη Πόλει της Αλεξάνδρειας

τη 29η Σεπτεμβρίου 2020

------------------------------------------------------------------------------------------

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 5 Οκτωβρίου του 2020)

 

 

 

 

Το άλσος ή ανθόκηπος του δημαρχείου Χερσονήσου.

 Το άλσος ή ανθόκηπος του δημαρχείου Χερσονήσου.

Πριν από 20 χρόνια ο πρώην Δήμος Γουβών ζήτησε από το Ελληνικό δημόσιο που ήταν ο ιδιοκτήτης της πρώην Αμερικάνικης βάσης, ένα αξιόλογο κτίριο για να το κάνει δημαρχείο. Το κράτος αμέσως παραχώρησε στον δήμο το κτίριο που στεγάζεται το σημερινό δημαρχείο Χερσονήσου.

Τότε ο πρώην Δήμος Γουβών έκανε αρχιτεκτονικές μελέτες για τη σύγχρονη ανάπλαση αυτού του κτιρίου, με προδιαγραφές δημαρχείου. Οπωσδήποτε αυτές οι μελέτες παρουσίαζαν γύρω γύρω από αυτό το κτίριο, το λεγόμενο άλσος ή ανθόκηπος.

Από τότε που έγινε αυτή η κατασκευή και τα εγκαίνια αυτού του δημαρχείου, έχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια. Σε αυτό το δημαρχείο έχουν υπηρετήσει έξι δημοτικά συμβούλια και ορισμένοι σύμβουλοι και και αντιδήμαρχοι έχουν εκλεγεί δύο συνεχόμενες δεκαετίες (2000-2020), στον πρώην Δήμο Γουβών και μετά στον Δήμο Χερσονήσου.

Είναι αλήθεια και αναμφισβήτητη πραγματικότητα πως πάνω από 20 χρόνια αυτό το άλσος ή ανθόκηπος συνεχίζει να παραμένει αφύτευτος, άσκαφτος, απότιστος, καϊναντισμένος, τσαλαπατημένος και ταρατσομένος σαν χαλέπα. Αναμφισβήτητα όλα αυτά τα χρόνια μπαινοβγαίνουν στο δημαρχείο χιλιάδες άνθρωποι όλων των κατηγοριών. Περισσότερο όμως μπαινόβγαιναν και μπαινοβγαίνουν καθημερινά οι πρώην και νυν δημοτικοί μας άρχοντες.

Κανείς όμως αυτή την εικοσαετία δεν βρέθηκε να κάνει την παρατήρηση για την αθλιότητα αυτού του δημοτικού άλσους. Γι’ αυτό εγώ τώρα αναφέρω-καταγγέλλω αυτή την αδιαφορία, απραξία και περιφρόνηση του δημοτικού μας ανθόκηπου.

Αφού λοιπόν οι Δήμος δεν έκανε και δεν κάνει τίποτα τόσα χρόνια, μια λύση αυτής της άθλιας πραγματικότητας είναι οι φτωχοί πολιτιστικοί σύλλογοι των χωριών του ζάπλουτου Δήμου Χερσονήσου, να βάλουν μια σφύρα εκσκαφέα να σκάψει όλο τον ανθόκηπο γύρω γύρω από το δημαρχείο. Μετά να πάνε οι σύλλογοι στο Δασαρχείο να τους χαρίσει λουλούδια όπως τριανταφυλλιές, γαρυφαλλιές, μενεξέδες, γιασεμιά, μυρτιές και δάφνες που στη συνέχεια θα τα φυτέψουν. Έτσι θα έχουν δικαίωμα οι φτωχοί σύλλογοι των χωριών του ζάπλουτου Δήμου Χερσονήσου, κάθε εθνική γιορτή να κόβουν από τον δημοτικό ανθόκηπο τους, δάφνες, μυρτιές και άλλα λουλούδια, για να κάνουν στεφάνια να τα καταθέτουν στα ηρώα τους.

Η μεγαλύτερη επιθυμία μου γι’ αυτό το άλσος, είναι να το κάνουμε να μοιάζει με τον κήπο της Εδέμ, γιατί έτσι που το καταντήσαμε ίσως να μοιάζει με το νεκρό άλσος του δημαρχείου της Αμμοχώστου.

 

(Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" τον Σεπτέμβριο του 2020)

Λεωνίδας Γεωργιάδης Λόγιος: Ο ατίμητος Γουβιανός πολιτικός της Κρητικής Επανάστασης (1866-1869)

ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΛΟΓΙΟΣ: Ο ΑΤΙΜΗΤΟΣ ΓΟΥΒΙΑΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (1866-1869)

Το 2019 και το 2020 ενημέρωνα και ενημερώνω τους συντοπίτες και φίλους μου τους Γουβιανούς, τις αρχές των Γουβών και τις αρχές του Δήμου Χερσονήσου ότι το 2020 είναι για τις Γούβες επετειακή χρονιά που έπρεπε να αφιερωθεί στα 150 χρόνια (1870-2020) από τον θάνατο του μεγάλου Γουβιανού Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου(1832-1870) δάσκαλου, φιλόλογου, νομικού, πολιτικού και πρώτου εκλεγμένου την 1/2/1867 γενικού γραμματέα της επαναστατικής κυβέρνησης της Κρητικής Επανάστασης (1866-1869).

Τις 23/11/2019 δημοσίευσα από ετούτη την εφημερίδα “ΠΑΤΡΙΣ” την παραπάνω πραγματικότητα με τίτλο αυτού του άρθρου <<ΠΩΣ ΝΑ ΤΙΜΗΣΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΓΟΥΒΕΣ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΩΝ 100 ΧΡΟΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΓΟΥΒΙΑΝΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ ΛΟΓΙΟΥ>> Έτσι πληροφορήθηκαν καλύτερα οι Αρχές των Γουβών και οι αρχές του δήμου Χερσονήσου γι’ αυτήν την επετειακή χρονιά που θα αφιερωνόταν στην μνήμη του Γουβιανού Λεωνίδα Λόγιου. Εγώ όμως μισό αιώνα πρότεινα και παρακαλούσα τις εκάστοτε αρχές των Γουβών, τις αρχές του πρώην Δήμου Γουβών και τις αρχές του Δήμου Χερσονήσου να στήσουν στις Γούβες στο λιβάδι-πλατεία δύο ανδριάντες, ένα στον Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιο και ένα στον Ιωάννη Κωνσταντινίδη 1848-1917. Το 2003 όμως αναγκάστηκε ο Δήμος Γουβών και ψήφισε στον προϋπολογισμό του λεφτά για να φτιάξει αυτά τα αγάλματα. Πέρασαν όμως τα χρόνια και ο πρώην Δήμος Γουβών και ο ζάμπλουτος Δήμος Χερσονήσου “ξέχασαν’’ να φτιάξουν αυτά τα αγάλματα. ΓΙΑΤΙ;

Ανεξάρτητα από όλες τις παραπάνω απορριφθείσες πολιτιστικές μου προτάσεις, ο ζάμπλουτος Δήμος Χερσονήσου, ο μεγαλύτερος τουριστικός κερδοεισπράκτορας από τον Καρτερό μέχρι το Σίσι, που είναι και αφεντικό της Ιστορίας και του Πολιτισμού όλων των χωριών του, πρέπει να αφιερώσει στις Γούβες όλο το υπόλοιπο 2020 στα 150 χρόνια (1870-2020) από τον θάνατο του Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου. Αυτά που πρέπει να κάνουν στο υπόλοιπο 2020 γι’ αυτήν την επέτειο οι αρχές των Γουβών και οι αρχές του δήμου Χερσονήσου είναι να κάνουν στις Γούβες ένα αρχιερατικό μνημόσυνο, να γίνουν αυτή τη μέρα ομιλίες και ένα γλέντι ή μια συναυλία στη μνήμη του Λεωνίδα Λόγιου. Να κάνουν στις Γούβες ένα παγκρήτιο συνέδριο, να παρουσιάσουν μελέτες για τη ζωή και τους αγώνες του Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου και μετά να εκδώσει ο δήμος μας ένα πολυσέλιδο τόμο με την ζωή και τους αγώνες του για την λευτεριά μας. Επί τη ευκαιρία αυτής της επετείου ο Δήμος Χερσονήσου και αφεντικό και του Σχολείου Γουβών πρέπει με νομιμότατες διαδικασίες να μετονομάσει το Γουβιανό σχολείο <<ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΟΥΒΩΝ Ο ΛΟΓΙΟΣ>> να τιμάται μόνιμα και από τον σχολείο των Γουβών ο Λόγιος μας. Επίσης ο Δήμος Χερσονήσου πρέπει να κάνει έγγραφες προτάσεις στους δασκάλους του σχολείου Γουβών να λένε και καμιά κουβέντα στα κοπέλια για τον Γουβιανό Λόγιο και για τους αγώνες του. Επίσης εμείς οι Γουβιανοί έχουμε καθήκον και υποχρέωση να αναρτήσουμε φωτογραφίες του χωριανού μας Λεωνίδα Λόγιου στο φωτογραφικό μουσείο Γουβών, στον σύλλογο Γουβών, στο πρώην δημαρχείο του πρώην Δήμου Γουβών και στο δημαρχείο του Δήμου Χερσονήσου.

Αυτό που είχα προτείνει στο άρθρο μου στις 23/11/2019 ήταν ότι εμείς οι Γουβιανοί έπρεπε να κάνουμε ένα ημερολόγιο αφιερωμένο στα 150 χρόνια από τον θάνατο του χωριανού μας Λεωνίδα Λόγιου. Εμείς όμως οι Γουβιανοί τα καταφέραμε και δεν εκδώσαμε αυτό το τιμητικό ημερολόγιο. Γιατί;

Επίσης ο Δήμος Χερσόνησου έχει καθήκον και υποχρέωση να κάνει έγγραφες αιτήσεις-προτάσεις στα τοπικά συμβούλια και στους συλλόγους των χωριών του, αν θέλουν να ονομάσουν και από ένα σοκάκι των χωριών τους με το όνομα αυτού του αγωνιστή. Παράλληλα ο Δήμος Χερσονήσου έχει καθήκον και υποχρέωση να κάνει γραπτές προτάσεις σε όλους τους δήμους της Κρήτης αν θέλουν να ονομάσουν κάποιο σοκάκι τους με το όνομα του Γουβιανού Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου και τιμιότατου πολιτικού της Κρήτικής επανάστασης (1866-1869) που έτσι οι άλλοι δήμοι της Κρήτης θα τιμούν μόνιμα την μνήμη και τους αγώνες αυτού του Γουβιανού πολιτικού. Επειδή αυτός ο Γουβιανός Λεωνίδας Γεωργιάδης Λόγιος και τίμιος πατριώτης δεν έχει τιμηθεί και αναγνωριστεί στις Γούβες, στο δήμο Χερσονήσου και σε ολόκληρη την Κρήτη. Γι’ αυτό εγώ προσπαθώ μισό αιώνα περίπου να τον τιμώ.

Το 1994 εξέδωσα ένα βιβλίο με τίτλο << Ο ΓΟΥΒΙΑΝΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΛΟΓΙΟΣ(1832-1870)>> που οι συντοπίτες μου οι Γουβιανοί και ο πρώην δήμος Γουβών δεν του έδωσαν σημασία. Εγώ όμως για να αναγνωριστεί ο χωριανός μου πατριώτης Λεωνίδας Λόγιος αναγκάστηκα και έστειλα ταχυδρομικώς αυτό το βιβλίο μου στους δήμους της Ελλάδας και της Κύπρου, στις εθνικές βιβλιοθήκες, στα πανεπιστήμια, στην βιβλιοθήκη της Βουλής, σε πολιτικούς, σε συλλόγους και αλλού.

Επί τη ευκαιρία αυτής της Γουβιανής επετείου των 150 χρόνων από το θάνατο του Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου πρέπει ο ζάμπλουτος δήμος Χερσονήσου να αγοράσει στις Γούβες το σπίτι του Λεωνίδα Λόγιου, να δημιουργήσει εκεί ένα <<ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΒΩΝ>> που να το ονομασει <<ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΛΟΓΙΟΣ>>

Τέλος ευχαριστώ όλους αυτούς που διάβασαν αυτό το άρθρο μου, αντίθετα δεν ευχαριστώ τις αρχές των Γουβών και τις αρχές του ζάμπλουτου δήμου Χερσονήσου που δεν τίμησαν και δεν τιμούν τα 150 χρόνια της μνήμης των αγώνων του Γουβιανού Λεωνίδα Γεωργιάδη Λόγιου.

<<Δεν είναι ο δήμος πλιάτσικο, τεκές και αρχικλεψώνας ,

μόνο ’ναι του πολιτισμού και τσ ’ανθρωπιάς πυλώνας>>

 

Ο ατίμητος Γουβιανός πολιτικός Λεωνίδας Γεωργιάδης Λόγιος.

 

 

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 10/9/2020)

Μικρό αφιέρωμα στον μακαριστό Γουβιανό Επίσκοπο Αρίσταρχο Μαυράκη (1932-2002)

Μικρό αφιέρωμα στον μακαριστό Γουβιανό Επίσκοπο Αρίσταρχο Μαυράκη (1932-2002)

 

Ο Αρίσταρχος Μαυράκης ήταν από τους σημαντικότερους Γουβιανούς κληρικούς του προηγούμενου αιώνα.

Ο πατέρας του, Δημήτρης Μαυράκης, γεννήθηκε και μεγάλωσε στις Γούβες Ηρακλείου. Το πατρικό του σπίτι ήταν στην πάνω γειτονιά των Γουβών, κοντά στον Άι Γιάννη, και δίπλα στο πατρικό μου σπίτι. Ο Δημήτρης Μαυράκης στις αρχές του περασμένου αιώνα μετανάστευσε μαζί με άλλους Γουβιανούς στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, για να δουλέψει και να βελτιώσει τις συνθήκες της ζωής του. Εκεί γνώρισε και παντρεύτηκε μια κοπελιά, την Ευτυχία Θεολογίτου από την Αμοργό. Μαζί απέκτησαν δύο παιδιά, τον Αντώνη και τον Κώστα.

Ο μεγάλος τους γιος, ο Αρίσταρχος Μαυράκης (Κατά κόσμον “Αντώνιος”), γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια την 1η Σεπτεμβρίου 1932. Από μικρός ήταν καλός μαθητής και ήθελε να σπουδάσει για να υπηρετήσει τον Θεό και την ορθόδοξη θρησκεία μας. Έτσι πήγε για σπουδές στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, απ’ όπου και αποφοίτησε το 1955. Στις 25 Δεκεμβρίου 1950 χειροτονήθηκε Διάκονος από τον Επίσκοπο Μαρεώτιδος Αμβρόσιο και στις 18 Μαρτίου 1956 Πρεσβύτερος από τον Αρχιεπίσκοπο Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας, Αθηναγόρα τον Α΄.

Το 1958 έλαβε το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη. Ως Αρχιμανδρίτης είχε υπηρετήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ως ιεροκήρυκας και Βοηθός Διευθυντής της Θεολογικής Σχολής της Βοστόνης. Έπειτα υπηρέτησε στο κλίμα της Αρχιεπισκοπής Θυατείρων και συγκεκριμένα στους Ιερούς Ναούς Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, Μάντσεστερ, Αγίας Σοφίας Λονδίνου και Τίμιου Σταυρού στο Χέντον.

Στις 12 Ιανουαρίου 1969 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Μαρεώτιδος, ως Βοηθός Επίσκοπος του Πατριάρχου Αλεξάνδρειας, στη γενέτηρά του. Την 1η Φεβρουαρίου 1972 εντάχθηκε στο κλίμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και εξελέγη τιτουλάριος Επίσκοπος Ζηνουπόλεως. Διετέλεσε Βοηθός Επίσκοπος της Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας από το 1972, αλλά τελικά επέστρεψε το 1981 στην Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας, όπου ως Βοηθός Επίσκοπος ανέλαβε τη διοίκηση της Κοινότητος του Τίμιου Σταυρού και Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στην περιοχή Χέντον του βόρειου Λονδίνου. Το 1980 έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα από το πανεπιστήμιο του Durham και η διδακτορική του διατριβή εκδόθηκε σε βιβλίο το 1992.

Την δεκαετία του 1970, η αδερφή μου η Ελένη δούλευε με τον άντρα της στην Αυστραλία. Σε μια ελληνική γιορτή καθόταν κοντά στον Επίσκοπο Αρίσταρχο και κάποιοι φίλοι τους της είπαν πως έχει καταγωγή απ’ την Κρήτη. Αμέσως αυτή τον ρώτησε από ποιο μέρος της Κρήτης είναι, και έτσι ανακάλυψαν πως είναι και οι δύο από το ίδιο χωριό, τις Γούβες, και έγιναν φίλοι.

Το 1970 ο αδερφός του Αρίσταρχου, ο Κώστας, παντρεύτηκε την Γουβιανή Ζαχαρένια Καλλιακάκη. Ο ίδιος ο Αρίσταρχος τους πάντρεψε και ευλόγησε αυτό τον γάμο, και έτσι αυτή η παντρειά του αδερφού του, έφερε τις σκέψεις του πιο κοντά στις Γούβες.

Ορισμένα καλοκαίρια που ερχόταν ο Αρίσταρχος Μαυράκης στην Ελλάδα, ερχόταν και στο χωριό του, τις Γούβες, μαζί με τον μακαρίτη συμπέθερο του, τον Μανώλη Καλλιακάκη. Εγώ τον πρωτογνώρισα στο καφενείο του Ντετορογιάννη. Ήμασταν σε μια Γουβιανή παρέα που μας έλεγε πως θέλει να γνωρίσει όλους τους Γουβιανούς Ναούς και να δει το πατρικό του σπίτι, που στη συνέχεια τα είδε και τα απόλαυσε. Συζητώντας σε εκείνη την παρέα με τον Αρίσταρχο, κατάλαβα πως αγαπούσε πολύ όλη την Κρήτη με τα έθιμα της, τους Κρητικούς χορούς και την Κρητική μουσική. Ιδιαίτερα αγαπούσε τους πιστούς ανθρώπους της θρησκείας και του πολιτισμού μας, όπως τον Δομίνικο Θεοτοκόπουλο, τον Βιντσέντσο Κορνάρο, το Νίκο Καζαντζάκη και όλους τους αξιόλογους Κρητικούς.

Ο Επίσκοπος Αρίσταρχος Μαυράκης εκοιμήθη στις 9 Αυγούστου 2002 στο Λονδίνο.

Εμείς οι Γουβιανοί έχουμε την υποχρέωση να τιμήσουμε τη μνήμη του χωριανού μας Επίσκοπου Αρίσταρχου Μαυράκη. Στο άμεσο μέλλον πρέπει να τον μνημονεύουμε και να ονομάσουμε στις Γούβες ένα δρόμο με το όνομα του. Έτσι θα τον τιμάμε μόνιμα και πάντα.

 

 

 

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 4/9/2020)

Ευκαιρία για Διεθνές Συνέδριο

 ΤΟ 2021 ΠΟΥ ΣΥΜΠΛΗΡΏΝΟΝΤΑΙ 80 ΧΡΟΝΙΑ (1941-2021) ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΑΧΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΠΕΔΙΑΔΑ ΠΡΕΠΕΙ Ο ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ.

Πολλές φορές έχω διαβάσει σε ετούτη την εφημερίδα “Πατρίς” πως ο Δήμος Μίνωα Πεδιάδος, το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας με την υποστήριξη της περιφέρειας Κρήτης έκαναν στο Καστέλι στο Θραψανό και στο Αρκαλοχώρι ένα συνέδριο για την αντίσταση που διέθεταν τα πολεμικά αεροδρόμια της Κρήτης στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και ιδιαίτερα στις μάχες και στην αντίσταση του Κρητικού λαού. Στην συνέχεια των αποτελεσμάτων αυτού του συνεδρίου το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας έκδωσε έναν έγκυρο, επίσημο και πολυσέλιδο τόμο να τον διαβάζουν και να τον μελετούν οι επόμενες γενιές του τόπου μας, να μαθαίνουν πως έχυναν το αίμα τους οι πρόγονοι μας για την λευτεριά μας.

Εγώ όμως σαν Γουβιανός, σαν απλός και ασήμαντος άνθρωπος έχω δικαίωμα να επιβραβεύω γραπτά και προφορικά αυτό το συνέδριο, τον αξιοσέβαστο Δήμο Μίνωα Πεδιάδας, την Περιφέρεια Κρήτης, το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας και όλους αυτούς που συνδιοργάνωσαν, μελέτησαν και παρακολούθησαν αυτό το συνέδριο. Όλα λοιπόν τα παραπάνω γραφούμενα μου, με επηρέασαν να προτείνω στον ζάμπλουτο Δήμο Χερσονήσου που ανήκω να κάνει και αυτός ακριβώς τα ίδια πράγματα που έκανε ο αξιοσέβαστος Δήμος Μίνωα Πεδιάδας. Δηλαδή αυτό που πρέπει να καλοσκεφτούν οι αρχές του Δήμου Χερσονήσου είναι ότι το 2021 συμπληρώνονται 80 χρόνια (1941-2021) από τότε που έπεσαν μιλιούνια αλεξιπτωτιστές στις βόρειες περιοχές του Δήμου Χερσονήσου από τον Καρτερό μέχρι την Χερσόνησο.

Το πιο βέβαιο και αναμφισβήτητο είναι ότι στην βόρεια μεριά του Δήμου Χερσονήσου της 20/5/1941 έκαναν πολλές μάχες οι στρατιώτες και πολίτες μας, με τους αλεξιπτωτιστές στον Καρτερό, στο Κακό Όρος της Ελιάς, στον Κοψά των Γουρνων, της Ανώπολης, στις Γούβες στα Πελεκητά και αλλού, που πολέμησαν και σκοτώθηκαν εκεί στρατιώτες και πολίτες μας για την λευτεριά μας. Όλα αυτά πρέπει να τα σκεφτούν και να τα σεβαστούν καλά οι αρχές του ζάμπλουτου Δήμου Χερσονήσου και να κάνουν και αυτοί ότι ακριβώς έκανε και ο αξιοσέβαστος Δήμος Μίνωα Πεδιάδος. Δηλαδή το 2021 να κάνουν στο Εκθεσιακό Κέντρο Κρήτης ένα παγκόσμιο συνέδριο για τις μάχες και τις νίκες των στρατιωτών και των πολιτών μας στις βόρειες περιοχές του Δήμου Χερσονήσου έτσι θα παρουσιαστούν οι μελέτες αυτού του παγκοσμίου συνεδρίου.

Μετά πρέπει ο Δήμος Χερσονήσου να εκδώσει και αυτός ένα έγκυρο και επίσημο τόμο με αλήθειες και πραγματικότητες αυτών των μαχών. Για τα παραπάνω γραφούμενα μου είμαι σίγουρος ότι ο ζάμπλουτος Δήμος Χερσονήσου δεν θα κάνει και αυτό το παγκόσμιο συνέδριο για τις μάχες και τις νίκες των στρατιωτών μας και των πολιτών μας που έχασαν τη ζωή τους για την λευτεριά και όλων των δημοτών του Δήμου Χερσονήσου. Γιατί εγώ επί μισό αιώνα ότι προτείνω, ότι γράφω και λέω, δεν γινόταν, δεν γίνεται και δεν θα γίνεται γιατί δεν γεμίζει δεσμίδες ευρώ τις τσέπες μας. 

 

 

Οι αλεξιπτωτιστές που έπεσαν στις 20/5/1941 στον δήμο Χερσονήσου, από τον Καρτερό μέχρι τον Ανισσαρά

 

 

 (Δημοσιευμένο στην εφημερίδα "Πατρίς" στις 21/7/2020)